مقالات
تاریخ: 1390/04/06 نظرات: 19 نظر نمایش: 13795 مرتبه تعداد امتیاز: 7846   (Article Rating)
نگاهی به کورتیکواستروئیدهای موضعی

نگاهی به کورتیکواستروئیدهای موضعی و موارد کاربرد بالینی آنها

 

 لینک مقاله در سایت سلامت ایران

http://www.salamatiran.ir/NSite/FullStory/?Id=46274&type=3

 دکتر سارا فدای وطن

کورتیکواستروییدهای موضعی یکی از قدیمیترین و مفیدترین درمانها برای بیماریهای پوستی هستند. درمان موفق به تشخیص دقیق و مدنظر داشتن حمل، قدرت، دفعات استفاده، مدت درمان و عوارض جانبی استروییدها بستگی دارد (1).

 

اگر چه استفاده از استروییدهای موضعی شایع است، شواهد اثربخشی صرفا برای برخی بیماریها مثل پسوریازیس، درماتیت آتوپیک (خفیف تا متوسط)، درماتیت تماسی، درماتیت سبورهای، درماتیت ناشی از آلرژی، انواع اگزما، بیماری التهابی لیکنپلان، نورودرماتیت موضعی، واکنشهای ناشی از گزش حشرات و بندپایان، سوختگیهای درجه (1) و (2) و آفتابسوختگیها، راش شدید و لوپوس اریتماتوز مزمن وجود دارد (2).

 

حامل استروییدها

باتوجه به نوع حامل مورد استفاده در فرمولاسیون استروییدها، این داروها میتوانند قدرتهای متفاوتی داشته باشند. برخی حاملها باید صرفا در نواحی خاصی از بدن مورد استفاده قرار گیرند.

 پمادها در مقایسه با سایر فرآوردهها، لغزندگی (Lubrication) و پوشش (Occlusion) بیشتری ایجاد میکنند و بیش از همه در درمان ضایعات هیپرکراتوتیک خشک یا ضخیم کاربرد دارند. ماهیت پوشاننده این نوع فرآورده باعث افزایش جذب استرویید میشود. نباید از پمادها در نواحی مودار استفاده کرد و در صورت استفاده از آنها در نواحی چیندار بدن (مثل کشاله ران، شکاف گلوتئال و زیر بغل) احتمال لیچافتادگی (ماسراسیون) و فولیکولیت وجود دارد.

 کرمها ترکیبی از آب معلق در روغن هستند. این فرآوردهها از لحاظ لغزندگی وضعیت مطلوبی دارند و با توجه به اینکه به پوست نفوذ میکنند، از لحاظ زیبایی مشکلی ایجاد نمیکنند. شکل کرم کورتیکواستروییدها نسبت به پماد همان نوع دارو، قدرت کمتری دارد و با توجه به اینکه کرمها اغلب حاوی مواد نگهدارنده هستند، احتمال ایجاد تحریک، سوزش و واکنشهای آلرژیک در موارد مصرف آنها وجود دارد. التهاب اگزوداتیو حاد به خوبی به این فرآوردهها پاسخ میدهد. به علاوه کرمها در نواحی چیندار که نمیتوان از پمادها برای آنها کمک گرفت، سودمند هستند. با این حال کرمها فاقد تاثیرات پوشانندگی پمادها هستند.

 لوسیونها و ژلها در مقایسه با تمام انواع حاملهای استروییدهای موضعی، کمترین چربی و کمترین خاصیت پوشانندگی را دارند. لوسیونها حاوی الکل هستند و از این رو در ضایعات ترشحدار خاصیت خشککنندگی آنها مورداستفاده قرار میگیرد. لوسیونها برای نواحی مودار مناسب هستند، زیرا به راحتی در آنها نفوذ میکنند و باقیمانده اندکی به جای میگذارند.

 ژلها قوامی ژلهای دارند و برای التهابات اگزوداتیو مثل ضایعات ناشی از تماس با پیچک سمی سودمند هستند. ژلها به سرعت خشک میشوند و میتوان از آنها روی پوست سر یا سایر نواحی مودار استفاده کرد بدون اینکه باعث کدر شدن این نواحی شوند.

 فومها، افشانههای کفکننده (Mousse) و شامپوها نیز حاملهای سودمندی برای رساندن استروییدها به پوست سر هستند. این فرآوردهها خصوصا در نواحی مودار به راحتی قابلاستفاده و قابلپخش شدن هستند.

از آنجایی که هیدراسیون معمولا باعث افزایش نفوذ استروییدها میشود، استفاده از استروییدهای موضعی پس از دوش گرفتن یا استحمام باعث بهبود اثربخشی آنها میشود. پانسمان بسته نیز باعث افزایش نفوذپذیری استروییدها می‌‌شود و میتوان از این روش در مورد تمام انواع حاملها استفاده کرد. پانسمان پلاستیکی ساده در مقایسه با پوست خشک باعث افزایش چندبرابری نفوذ استروییدها میشود. پانسمان بسته اغلب در طول شب مورد استفاده قرار میگیرد و نباید در صورت و نواحی چیندار از آن استفاده کرد. تحریک، فولیکولیت و عفونت ممکن است به علت استفاده از پانسمان بسته به سرعت ایجاد شوند و از این رو باید به بیمار در مورد ارزیابی دقیق محل استفاده آموزش داد (1).

 

دفعات استفاده و طول مدت درمان

1 یا 2 بار استفاده در روز، میزان توصیه شده برای بیشتر استروییدهای موضعی است.

برای یافتن دوز بهینه میتوان از روش آزمون و خطا استفاده کرد و به کمترین دفعات استفاده که باعث بهبود علایم شود، دست یافت. استفاده طولانیمدت از استروییدهای موضعی میتواند باعث ایجاد تحمل و کاهش اثربخشی دارو شود. نباید استروییدهای بسیار قوی به صورت مداوم برای مدت بیش از 3 هفته مورد استفاده قرار گیرند. در صورت نیاز به استفاده برای مدتهای طولانیتر، باید دوز استرویید به تدریج کاهش یابد تا از بروز علایم برگشتی جلوگیری شود و پس از گذشتن یک دوره حداقل یک هفتهای استفاده از استرویید از سر گرفته شود. در صورت استفاده از استروییدهای ضعیف تا قوی برای مدت 3 ماه یا کمتر، احتمال بروز عوارض جانبی اندک است. البته این موضوع درباره چینهای بدن، صورت و گردن و استفاده زیر پانسمان بسته صادق نیست.

مقدار داروی مورد استفاده باید با دقت مشخص شود، زیرا کم بودن میزان استرویید، پاسخ درمانی ناکافی و زیاد بودن آن افزایش عوارض جانبی را به دنبال خواهد داشت (1).

 

عوارض جانبی

شایعترین موارد عارضه جانبی کورتیکواستروییدهای موضعی، آتروفی پوست است. با این حال استفاده از استروییدهای قویتر، پانسمان بسته، نازک بودن پوست و بالا بودن سن بیمار میتواند باعث افزایش احتمال بروز این مشکل شود. صورت، پشت دست و نواحی چیندار بدن در معرض بیشترین خطر هستند. اغلب پس از قطع مصرف، بهبودی ایجاد میشود ولی ممکن است چند ماه به طول بینجامد.

سایر عوارض جانبی شامل آتروفی دائمی درم، درماتیت تماسی آلرژیک با علایم سوزش، خارش و خشکی پوست، آکنه، پوستول، پورپورا، عفونت ثانویه پوست و تغییر رنگ موضع تحت درمان است.

عوارض سیستمیک: در صورت مصرف طولانیمدت به علت جذب سیستمیک و شامل عوارضی مانند تضعیف محور هیپوفیز غده آدرنال، نشانگان کوشینگ، افزایش قندخون و پیدایش قند در ادرار است (1 و 2).

 

کرم و پماد کورتیکواستروییدی مگاکورت (مومتازون فوروات 1 درصد)

 موارد مصرف: کورتیکواستروییدها در تسکین التهاب و خارش ناشی از درماتوزها مانند درماتیت تماسی، درماتیت ناشی از آلرژی، انواع اگزما، نورودرماتیت موضعی، واکنشهای ناشی از گزش حشرات و بندپایان، سوختگی درجه (1) و (2).، آفتابسوختگیها، درمان کمکی و یا جایگزین در پسوریازیس، درماتیت سبوره، راش شدید و آلوپسی آرهآتا به کار میروند.

 موارد منع مصرف:

 حساسیت شدید نسبت به کورتیکواستروییدها یا هر یک از اجزای تشکیلدهنده دارو.

 تکدرمانی در عفونتهای باکتریایی مانند زرد زخم.

 کودکان زیر 12 سال.

 در صورت وجود مشکلات زیر مزایای درمان باید نسبت به خطرات احتمالی سنجیده شود:

عفونت در محل استعمال، آتروفی پوست.

 مقدار و نحوه مصرف:

 روزی 1 بار، لایه نازکی از دارو روی موضع تحت درمان استعمال شود.

 مصرف در دوران بارداری و شیردهی:

 این دارو در رده C بارداری قرار دارد.

در سال 2004، FDA این محصول را به صورت کرم، ژل و لوسیون 1/0 درصد با نام تجاری Elocon و ساخت شرکت داروسازی «شرینگ پلو» (Schering- Plough) برای مصرف روزانه 1 بار جهت درمان التهاب و خارش ناشی از درماتوزها تایید کرد (4).

مطالعههای اخیر با دو کورتیکواسترویید جدیدتر موضعی (فلوتیکازون پروپیونات و مومتازون فوروات) پیشنهاد میکند که این داروها با جذب سیستمیک کمتر قدرت اثری دارند که به جای 2 بار در روز، یک بار در روز مورد استفاده قرار میگیرند. همچنین مطالعهها در انسانها نشان میدهد که کرم 4/0 درصد و پماد 1/0 درصد و پماد 1/0 درصد استفاده شده (7/0 درصد پماد)، پس از 8 ساعت تماس با پوست طبیعی بدون ایجاد انسداد وارد گردش خون میشود.

بررسی اثرات کلینیکی پماد مومتازون 1/0 درصد (یک بار در روز) در مقایسه با پماد 1/0 درصد بتامتازون والرات (2 بار در روز) در 72 بیمار مبتلا به پسوریازیس ولگاریس به مدت 8 هفته نشان داد پماد مومتازون 1/0 به طور چشمگیری موثرتر از پماد بتامتازون والرات 1/0 درصد است و حتی بیماران از لحاظ زیبایی تغییرات واضحی را نشان دادند (5).

در مطالعهای دیگر، اثر کرم مومتازون 1/0 درصد (یک بار در روز) در مقایسه با کرم پیمکرولیموس 1 درصد (2 بار در روز)، در درمان بیماری و Childhood Localized Vitiligo به مدت 3 ماه موردبررسی قرار گرفت و نتایج حاکی از آن بود که کرم مومتازون در هر جایی از بدن موثر است ولی کرم پیمکرولیموس فقط روی صورت اثر دارد (6).

بررسیهای حاکی از آن است استفاده از کرم و پماد مومتازون فوروات 1/0 درصد یک بار در روز در مقایسه با سایر کورتیکواستروییدهایی که 2 بار در روز استفاده میشوند، در درمان اگزمای آتوپیک موثرتر است (7).

در سالهای اخیر این ترکیب دارویی وارد فهرست دارویی ایران شد که شرکت کیس مدیفارم در سال جدید (1390) این دارو را با نام تجاری مگاکورت وارد بازار دارویی کشور کرد.

منابع:

1- ference JD, Last AR- Choosing topical corticosteroids.

American Family Physician January 15,2009,40-135.

2- USP DI 2007, 27 th edition, volume 1,917-936.

3- National Psoriasis Foundation

4- رازی، سال بیست و یکم، شماره 1، بهمن 88، ص 40-37

5- Current Therapeutic Research, Volume 52, Lssue 3, Pages: 390-396.

6- 2010-05, J Dermatology Treat, 21(3): 133-9 Kose o, Arca E, Kurumlu Z.

7- Frequency of application of topical Corticosteroids for atopic eczema, Technology Appraisal 81, August 2004.

کد: 5
نویسنده خبر:
امتیاز بندی

نظرات
طاهره صالحی

# ارسال کننده: طاهره صالحی
   تاریخ ارسال: 1390/05/05
با سلام بنده بعد از 27 سال مشکل پوستی که با خوردن خیلی لز مواد خوراکی دچار کهیر و خارش وقرمزی شدید در ناحیه صورت می شوم وپیگیری از دکتر پوست و خوردن انواع قرصها کرمها و استفاده یک سال قرص راکوتان، اما همچنان از این مشکل رنج می بردم تا اینکه با مراجعه به متخصص الرژی پماد مومتازون فوروات 1/0 برایم تجویز شد انرا استفاده کردم ،عالی بود اما متخصص پوست مرا از استفاده آن کاملا نهی کرد.حالا من چکار کنم اگر پرهیز را رعایت کنم اما گاهی که کهیر می زنم از این پماد بر روی مواضع استفاده کنم اشکال دارد .خواهش می کنم جواب دهید. با تشکر.
azi

# ارسال کننده: azi
   تاریخ ارسال: 1390/08/21
در ماه سوم شیردهی هستم به علت پزوریازیس اناجار به استفاده از بتامتازون و کلوبتازول هستم لطفا در مورد مصرف یا منع مصرف این داروها در این دوران مرا راهنمائی فرمائید ممنونم
azi

# ارسال کننده: azi
   تاریخ ارسال: 1390/08/21
در ماه سوم شیردهی هستم به علت پزوریازیس اناجار به استفاده از بتامتازون و کلوبتازول هستم لطفا در مورد مصرف یا منع مصرف این داروها در این دوران مرا راهنمائی فرمائید ممنونم
محمد

# ارسال کننده: محمد
   تاریخ ارسال: 1390/11/01
ممنون از پماد خوبتون فک کنم واسه پیگمانته PIH هم موثر باشه آخه من استفاده میکنم و فعلا خوب عمل کرده.
علی

# ارسال کننده: علی
   تاریخ ارسال: 1391/02/05
به تشخیص پزشک از پماد بتامتازون جهت بیماری لکه های سفید روی پوست بالای الت 0برس استفاده میکنم نظر شما چیست.متشکرم
moone

# ارسال کننده: moone
   تاریخ ارسال: 1391/05/28
با سلام
24 سال سن دارم،7 سالی میشه پوستم همراه خارش روز به روز تیره تر میشه البته قسمتهای خاصی مثل(شروع از بازو،ران ،کمر،کتف)در حال حاضر هم زیر بغل ،تیره گی از قهوه به رنگ پوست سیاه پوستان خیلی نزدیک شده.من نمیدونم چکار باید بکنم
با این وضعیت نمیشه تو مجالس عمومی ظاهر بشم خیلی تو ذوق می زنه
لطفا راهنمایی کنید
duiqrowa

# ارسال کننده: duiqrowa
   تاریخ ارسال: 1392/02/02
1
fbcsbuuo

# ارسال کننده: fbcsbuuo
   تاریخ ارسال: 1392/02/02
1
mtoogqbh

# ارسال کننده: mtoogqbh
   تاریخ ارسال: 1392/02/02
1
xlfmybjl

# ارسال کننده: xlfmybjl
   تاریخ ارسال: 1392/02/02
1
ncdeerdj

# ارسال کننده: ncdeerdj
   تاریخ ارسال: 1392/02/02
1
wppurhnl

# ارسال کننده: wppurhnl
   تاریخ ارسال: 1392/02/02
1
jpqvbrgp

# ارسال کننده: jpqvbrgp
   تاریخ ارسال: 1392/02/02
1
evlpylns

# ارسال کننده: evlpylns
   تاریخ ارسال: 1392/02/02
1
replica handbags

# ارسال کننده: replica handbags
   تاریخ ارسال: 1392/04/06

replica handbags is characterized by large capacity, both for Oriental lady went to a short trip, but also for go shopping. This motorcycle herms handbags light texture and durability, while the origin is France. cartier handbags material is ultra-soft lambskin, and after lacquer treatment, feel extremely delicate. It features all the zipper part with a unique tether for Prada handbags Rolex watches concept, one that is easy to Oriental lady bag can be opened readily get something.


رحیم

# ارسال کننده: رحیم
   تاریخ ارسال: 1392/06/21
سلام. منم زیر آلت تناسلیم لکه های سفید میبینم مثل لک وپیس / از چه پمادی استفاده کنم بهتره ؟ دکتر رفتم جواب خوبی ندیدم شما نطر بدید پماد استرودی قوی چی هست اسم اش؟
سپاسگدارم
قهرمانی

# ارسال کننده: قهرمانی
   تاریخ ارسال: 1393/02/31
چرا دیگر tretinoin gel 0.05 در بازار یافت نمی شود؟
رژینا

# ارسال کننده: رژینا
   تاریخ ارسال: 1393/03/13
با سلام وخسته نباشید من 2ساله که روی گونه هام قرمزه وسوزش داره همراه با خشکی شدید سفید پوست هستم به محض اینکه در معرض گرما قرار میگیرم این ناحیه متورم شده وشروع به سوزش میکنه از کرم مومتازون دارم استفاده میکنم الان 3روز میشه .قتی این کرم رو میزنم پوستم قرمزتر میشه ومیسوزه میخواستم بدونم ایا این نشانه ترمیمه یا نه استفاده ار این کرم رو متوقف کنم با تشکر
حامد

# ارسال کننده: حامد
   تاریخ ارسال: 1393/05/31
با سلام چند سالی می شه انگشتان دستم حساسیت داره قرمز خارش دار همراه با ترک
عادت کردم بعضی مواقع خوب گاهی شدید چند ماهی است اول کف پا و حالا دستانم لکه هاقرمز وسفت شذه ترک می خورد و خارش دارد دکتر پماد مگاکورت داده فکر میکنم بدتر شده لطقا راهنماییی کنید
ارسال نظر:

نام (الزامی)

ایمیل (الزامی)

وب سایت

Feedback




ارسال